WNIOSEK O INDYWIDUALNĄ INTERPRETACJĘ

Odnosząc się do publikacji z 8 stycznia 2026 dotyczącej wyroku WSA w Kielcach z 4 grudnia 2025 dotyczącego wniosku o interpretację indywidualną…

Jakoś tak się składa, że dla własnej wygody poszczególne organy państwa, Starostwa, SKO i WSA zapominają o konieczności realizacji zasady demokratycznego państwa prawa zapisanej art. 2 Konstytucji RP, w tym prawa obywateli do pewności prawa.

Znane są różne wyroki NSA interpretujące daniną publiczną, ale to nie do NSA należy ostatnie słowo.

Co jest ciężarem publicznym (daniną na rzecz państwa) orzekł Trybunał Konstytucyjny 20 listopada 2002 r., w sprawie o sygnaturze K 41/02, cyt.:

„(…) Z art. 84 Konstytucji wynika, że – po pierwsze – pojęcie ciężarów publicznych nie ogranicza się tylko do podatków (co ma znaczenie dla dalszych rozważań, dotyczących oceny deklaracji majątkowych.

(…) Po czwarte, ciężary i świadczenia publiczne z samej definicji stanowią ograniczenie korzystania z wolności i praw. Tak więc przepisy Konstytucji mówiące o granicach, w jakich musi się mieścić ograniczenie praw i wolności wyznaczają też granicę konstytucyjności w nakładaniu ciężarów publicznych.

Po piąte, nakładanie przez władze publiczne ciężarów publicznych, świadczeń i podatków, jest rodzajem „traktowania przez władzę publiczną” adresatów tych obciążeń. Stanowienie i realizacja ciężarów publicznych podlega więc ocenie z punktu widzenia art. 31 i 32 Konstytucji.(…)”

(źródło: OTK ZU 6a/2002, poz. 83).

O ile samej opłaty za OBT nie można uznać wprost za daninę publiczną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, to jednak nie można zapominać, że prawo do interpretacji indywidualnej w pierwszej kolejności reguluje ustawa Prawo Przedsiębiorcy, zwaną też Konstytucją Przedsiębiorcy. Ustawa, inaczej niż art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje obowiązki organów państwa względem obywatela, mając na uwadze art. 2 Konstytucji RP. Dlatego organy państwa powinny już dawno zmienić swoje przyzwyczajenia i zacząć wydawać interpretacje indywidualne nie tylko w sprawach dotyczących danin pieniężnych, ale dotyczących też spraw związanych z każdym obowiązkowo ponoszonym przez obywatela ciężarem w interesie publicznym, który to obowiązek wiązać się będzie z opłatami ponoszonymi przez obywatela (nie tyle na rzecz państwa, co w interesie społecznym w ogóle).

Nie można bowiem zapominać, że nie jest rolą urzędnika ani Sądu wyręczanie władzy ustawodawczej w ustanawianiu obowiązujących norm prawnych, ale stosowanie ustanowionych już norm z poszanowaniem porządku prawnego.

Skoro więc w preambule ustawy Prawo Przedsiębiorcy przywołano prawo obywateli do pewności prawa i tę zasadę w ustawie ma realizować instytucja interpretacji indywidualnej, to nie można jej ograniczać wyrokami Sądu na gruncie prawa administracyjnego, pomijając przy tym intencje ustawodawcy oraz cel któremu ustawa ma służyć.

W duchu powyższego orzeczenia TK powstały przepisy ustawy Prawo Przedsiębiorcy, zwanej Konstytucją Przedsiębiorcy, która jest prawem powszechnie obwiązującym. Natomiast w uzasadnieniu tej ustawy możemy przeczytać, cyt.:

    „Ustawa Prawo przedsiębiorców utrzymuje instytucję interpretacji indywidualnych (art. 35 ustawy), choć nieco zmienia ich reżim prawny w porównaniu z odnośnymi przepisami u.s.d.g. (zob. art. 10 i art. 10a u.s.d.g.). Interpretacją indywidualną w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców są wydawane przez właściwy organ administracji publicznej lub przez właściwą państwową jednostkę organizacyjną wyjaśnienia co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę innej niż podatki daniny lub opłaty publicznej, w tym składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w odniesieniu do działalności gospodarczej prowadzonej przez niego indywidualnie lub w ramach umowy spółki cywilnej. Interpretacje takie mają być wydawane na wniosek przedsiębiorcy. Wniosek przedsiębiorcy o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć stanu faktycznego już zaistniałego lub dopiero przewidywanego, przy czym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedsiębiorca jest obowiązany przedstawić stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie. Udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia. Organ administracji publicznej lub państwowa jednostka organizacyjna niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej, na swoich stronach podmiotowych, interpretacje indywidualne, po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty wskazane w treści interpretacji. Interpretacja indywidualna nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej ani daninami w wysokości wyższej niż wynikające z uzyskanej interpretacji indywidualnej (art. 36 ust. 1 ustawy).”

W uzasadnieniu możemy też przeczytać o celach, jakim przepisy Prawa Przedsiębiorcy mają służyć:

„Zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 13 ustawy)

Nakazane tą zasadą pogłębianie zaufania przedsiębiorców do organów władzy publicznej polega na obowiązku takiego prowadzenia postępowań przez te organy, by przedsiębiorca mógł zasadnie oczekiwać, że nie zostanie on narażony na nieoczekiwane skutki prawne działań organu, w szczególności zaś takie, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania określonych zachowań w obrocie gospodarczym. Przedsiębiorca ma prawo układać swoje sprawy w zaufaniu do organów państwa49. Przedsiębiorca ma prawo w usprawiedliwiony sposób oczekiwać, że praktyka działania organów nie ulegnie nagłej i niezasadnej zmianie.

Zasada pewności prawa (art. 15 ustawy)

Przepis art. 15 ustawy Prawo przedsiębiorców konkretyzuje ważny aspekt konstytucyjnej zasady pewności prawa, przesądzając, że organ władzy publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (niektóre konsekwencje prawne przepisu art. 15 ustawy – a mianowicie konsekwencje zastosowania się przedsiębiorcy do utrwalonej praktyki interpretacyjnej organu – wynikają przy tym z art. 36 ustawy). Znajdująca swój wyraz w art. 15 ustawy (oraz w art. 34-36 ustawy) konstytucyjna zasada pewności prawa oznacza nie tyle stabilność przepisów prawa – którą na dłuższą metę trudno jest przecież osiągnąć, zwłaszcza w tak dynamicznym obszarze, jak działalność gospodarcza – co raczej możliwość przewidywania działań organów państwa i związanych z nimi zachowań obywateli. Przewidywalność działań organów państwa gwarantuje zaufanie do ustawodawcy i do stanowionego przez niego prawa oraz zaufanie do podmiotów stosujących prawo. Z drugiej wszakże strony bezpieczeństwo prawne jednostki może niekiedy pozostawać w kolizji z innymi wartościami, których realizacja wymaga wprowadzenia zmian do systemu prawnego lub wprowadzenia zmian w utrwalonej praktyce interpretacyjnej lub praktyce rozstrzygania spraw. Przy czym jednostka ma prawo oczekiwać, że powyższe zmiany wprowadzane przez władze publiczne nie zmienią sytuacji na jej niekorzyść w sposób arbitralny i całkowicie dowolny. Organy władzy publicznej nie mogą w sposób dowolny kształtować treści obowiązujących norm oraz praktyki ich stosowania, traktując to jako instrument osiągania różnych celów, które dowolnie sobie wyznaczają54. Dlatego też art. 15 ustawy przesądza, że wszelkie odstępstwa organu władzy publicznej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym muszą mieć swoją „uzasadnioną przyczynę”.

Zasada udzielania informacji (art. 16 ustawy)

Wynikająca z art. 16 ustawy zasada udzielania informacji ma na celu poprawę relacji między przedsiębiorcami oraz organami władzy publicznej. Wynikającą z ustawy zasadę udzielania informacji należy odróżnić od obowiązków informacyjnych organów wynikających z przepisów odrębnych (np. zasady udzielania informacji w postępowaniu administracyjnym; obowiązki organów wynikające z przepisów o dostępie do informacji publicznej; reguły udzielania informacji o środowisku; obowiązek publikacji informacji w Biuletynie Informacji Publicznej i promulgatorach urzędowych; obowiązki związane z tzw. urzędową interpretacją prawa). Zasada udzielania informacji nie oznacza przy tym obowiązku udzielania pomocy prawnej. Udzielanie informacji określonych w art. 16 ustawy polega przede wszystkim na wskazywaniu oraz wyjaśnianiu przedsiębiorcy obowiązujących go regulacji i wymogów w sposób abstrakcyjny, nie zaś na prowadzeniu konkretnej sprawy przedsiębiorcy zwracającego się o informację.

Zasada polubownego rozwiązywania kwestii spornych (art. 17 ustawy)

(…) Jednocześnie w ustawie zdecydowano się na zamieszczenie przepisu, który w określony sposób ma wzmocnić pierwszeństwo tej ustawy nad innymi ustawami (tj. nad ustawami odrębnymi) w zakresie treści uprawnień przedsiębiorców, w tym również ich uprawnień wynikających z zasad ogólnych unormowanych w rozdziale 1 ustawy. Mianowicie, zgodnie z art. 18 ustawy: „Jeżeli na tle przepisu ustawy odrębnej powstają wątpliwości interpretacyjne co do treści uprawnień przedsiębiorcy w zakresie uregulowanym w niniejszej ustawie, stosuje się zawsze odpowiedni przepis niniejszej ustawy, o ile jest on korzystniejszy dla przedsiębiorcy.”. (źródło: Rządowy projekt ustawy Prawo przedsiębiorców ( https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2051 )

* * *

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wynikająca z art. 7a § 1 KPA, jest dyrektywą interpretacyjną dotyczącą wykładni zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zastosowanie art. 7a § 1 KPA i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony winny mieć miejsce wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów stosowanego prawa. Powyższa zasada może być stosowana w ostateczności – w sytuacji, gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisów nadal pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej.

Dlatego też, o ile sama opłata z badanie techniczne nie stanowi daniny publicznej w rozumieniu ustawy o finansach publicznych to wcale nie oznacza, że za daninę publiczną w rozumieniu Prawa Przedsiębiorcy nie można by uznać obowiązku nakładanego na właściciela pojazdu poddawania pojazdu w wyznaczonym w ustawie terminie badaniom technicznym (co stanowi ograniczenie korzystania z wolności i praw obywatela na co wskazał w przytoczonym orzeczeniu TK).

Mając na uwadze konieczność wypełnienia tego obowiązku (ciężaru publicznego) ten konkretny przedsiębiorca w tym konkretnym przypadku, moim zdaniem, jak najbardziej miał PRAWO oczekiwać wydania interpretacji indywidualnej. Obowiązek ten wiąże się z ponoszeniem ciężaru (podporządkowania się, zapłaty za OBT) i służy dobru wspólnemu – ponoszony jest w interesie społecznym – ma zapewnić ogólne bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

W moim odczuciu poziom lekceważenia przez organy państwa Naszych konstytucyjnych praw osiągnął poziom patologiczny. Uważam, że wyrok WSA w opisanej sprawie zasługuje na skargę kasacyjną jaką jeszcze może wnieść RPO. Ale ja prosty chłop ze wsi przecież mogę być w błędzie…

Radecki