ZMIANY KONSTRUKCYJNE W SĄDZIE

Zmiany konstrukcyjne w sądzie – po 13 latach od ich dokonania (sic?!).1

Czyli kto miał, a kto nie miał racji i o obowiązku przedstawienie świadectwa homologacji.

Reklamy

Oraz dla przypomnienia: nasze czyny na SKP nie ulegają przedawnieniu, o czym zapomina wielu Kolegów, a nawet niektórzy liderzy naszego środowiska zawodowego.

Na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. WSA w Warszawie rozpatrywał sprawę ze skarg A. G. i P. G. na decyzję SKO z lipca 2020 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu. W przypadku tym chodzi o pojazd zarejestrowany decyzją z czerwca 2007 r.

Reklamy

Wnioskiem z 31 marca 2020 r. A. G. (dalej: “wnioskodawczyni”), jako współwłaściciel pojazdu wystąpiła do SKO o stwierdzenie nieważności powyższego rozstrzygnięcia. Zdaniem wnioskodawczyni decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej wykonanie wywoła czyn zagrożony karą, gdyż organ stopnia podstawowego nie wziął pod uwagę kwestii zmiany konstrukcyjnej powodującej zmianę masy pojazdu, tj.:

  • z danych dotyczących mas pojazdu wynikało, że pojazd przed zmianą i po zmianie ważył tyle samo, czyli 1000 kg z dopuszczalną masą całkowitą 1525 kg. Jednakże po zmianie konstrukcyjnej pojazd przekroczył DMC, co wyklucza ten pojazd z ruchu zgodnie z PoRD,

  • zmiana kategorii z NI na Ml wymaga zmiany świadectwa homologacji szczególnie, że została zmieniona liczba miejsc siedzących z 2 na 5. We francuskim dowodzie rejestracyjnym pominięte zaś zostały informacje dotyczące liczby miejsc siedzących, koloru, szerokości pojazdu, pojemności skokowej i co najważniejsze rodzaju pojazdu,

  • w przedłożonych do wniosku o rejestrację pojazdu załącznikach brak było wzmianek o firmie, która dokonała zmian konstrukcyjnych w samochodzie. Co więcej, w ocenie wnioskodawczyni firma ta nie mogła stwierdzić, że dokonane przez nią zmiany nie spowodowały zmian podstawy homologacji,

  • podważona została również prawidłowość przeprowadzenia I OBT pojazdu, które powinny być przeprowadzone przez jednego diagnostę, zaś z przedłożonych dokumentów wynika, że w niniejszej sprawie uprawniony diagnosta samochodowy użył nie swoich pieczęci, lecz innego diagnosty, co jest zabronione z mocy prawa,

  • porównanie obu dowodów rejestracyjnych wskazuje, że rejestracji dokonano na podstawie BT, co jest zabronione. Przykładowe rozbieżności pomiędzy dowodem francuskim a polskim dotyczyły, m. in.: koloru (zielony – seledynowy), rodzaju pojazdu (van – osobowy), liczby miejsc (2 – 5), szerokości pojazdu (165 cm – 167 cm), pojemności skokowej (1868 cm3 – 1888 cm3).

  • polskie świadectwo homologacji dla tego typu pojazdu, zgodnie z bazą ITS określa inne naciski na oś (polskie naciski są mniejsze niż francuskie).

  • poprzez rejestrację rzeczonego pojazdu Starosta naraził wnioskodawczynię na szereg nieprzyjemnych sytuacji, w tym na ciągłe ponoszenie kosztów utrzymania auta, które nie może być użytkowane z powodu niemożności przejścia OBT z uwagi na liczne nieprawidłowości (np. masa własna pojazdu).

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku SKO decyzją z lipca 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.2

Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawczyni dotyczących zmian konstrukcyjnych, polegających na zdemontowaniu przegrody działowej oddzielającej przestrzeń pasażerską od ładunkowej i zamontowaniu tylnej kanapy (3 miejsca siedzące) wraz z pasami bezpieczeństwa, co w konsekwencji przyczyniło się do zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na osobowy, SKO wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 4 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym, zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu:

  • na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji lub decyzja zwalniająca pojazd z homologacji,

  • w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.3

Odnosząc się do wprowadzonych zmian konstrukcyjnych organ stwierdził, że przedłożone oświadczenie z marca 2007 r. firmy “[…]” T. B., specjalizującej się we wprowadzaniu zmian konstrukcyjnych w pojazdach, jest wystarczające do stwierdzenia, że zmiany w przedmiotowym pojeździe zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i pojazd może zostać dopuszczony do ruchu zgodnie z zaświadczeniem o przeprowadzonym I OBT pojazdu. Stąd też SKO uznało, że dokumenty przedłożone przez M. C. są wystarczające do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.

SKO podniosło również, że przepisy obowiązujące w dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do istnienia obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji przy pierwszej rejestracji w Polsce każdego pojazdu.4

Odnosząc się do zarzutów wnioskodawczyni dotyczących braku przy wniosku o rejestrację pojazdu załącznika w postaci oświadczenia firmy o dokonanych zmianach konstrukcyjnych w pojeździe i kolejnych badań technicznych pojazdu, SKO stwierdziło, że wprawdzie na oświadczeniu tym widnieje pieczęć wpływu Starostwa Powiatowego z listopada 2016 r., to jednak nie sposób uznać, że organ stopnia podstawowego nie dysponował tym dokumentem w postępowaniu o rejestrację pojazdu (w 2007 r.!), w wyniku którego zostało wydane kwestionowane rozstrzygnięcie.

Oceniając pozostałe zarzuty sformułowane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, SKO stwierdziło, że nie stwarzają one podstaw do wydania żądanego orzeczenia. Wady stanowiące naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów, ich oceny i ustalenia stanu faktycznego podlegają bowiem zwalczaniu w zwykłym trybie postępowania. Zatem zarzuty dotyczące wadliwości zebranego materiału dowodowego (w tym legalność przeprowadzonych badań technicznych, różne masy pojazdu i naciski na osie) nie mogą odnieść skutku w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Skargę na powyższą decyzję SKO do WSA w Warszawie złożyła A. G., wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia Starosty.

W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przytoczyła szereg wyroków sądów administracyjnych, z których wynika konieczność uzyskania nowego świadectwa homologacji przy zmianie przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, a tym bardziej w przypadku zmiany rodzaju całego pojazdu.5

W ocenie składu orzekającego, dokumenty ilustrujące zmiany konstrukcyjne odnoszą się jedynie do strony technicznej pojazdu i nie sankcjonują natomiast dokonania zmiany w DR, zwłaszcza w kontekście brzmienia art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym, z którego wynika jednoznacznie, że na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.6

Jak wynika z treści Uchwały NSA z 23 października 2000r. OPK 17/00 “pojęcie rodzaju pojazdu nie występowało samodzielnie, lecz zawsze jako element i cecha typu pojazdu. Według art. 68 ust. 9 tej ustawy ( Prawo o ruchu drogowym) obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji przez producenta lub importera istnieje także w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu w porównaniu z wcześniej homologowanym. Posługując się definicją sformułowaną w par. 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 7 października 1999 r. producentem jest podmiot odpowiedzialny za wszystkie aspekty procesu homologacji typu i zapewnienie zgodności produkcji. Przy dokonywaniu zmiany w typie pojazdu obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji będzie więc ciążył na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwi właścicielowi zarejestrowanie pojazdu lub wprowadzenie zmiany w jego dowodzie rejestracyjnym. Chodzi o zmiany, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. i par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. wymagającym załączenia dokumentu potwierdzającego, że są one dokonywane zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdu. Powyższe wymogi odnoszą się również do sytuacji, gdy takiej zmiany dokonuje właściciel pojazdu”.7

Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że również zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu ciężarowego na pojazd osobowy wymaga dołączenia nowego świadectwa homologacyjnego.

Jeśli – zgodnie z przepisem art. 68 ust. 9 prawa o ruchu drogowym – konieczne jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji przy zmianie przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, to tym bardziej świadectwo takie musi być uzyskane w przypadku zmiany rodzaju całego pojazdu.

W dacie dokonania rejestracji tego pojazdu (czerwiec 2007r.) nie istniały rozbieżności interpretacyjne, co do obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji w razie dokonania zmian typu pojazdu ( z ciężarowego na osobowy) przy pierwszej rejestracji w Polsce.

Z tych tez względów, wbrew stanowisku organu, Sąd zdania, że – co do zasady – rejestracja pojazdu bez wymaganej przepisami prawa homologacji jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności obarczonej takim błędem decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ponownie oceny kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Starosty z czerwca 2007r. w świetle przesłanki o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, rozważając nadto skutki społeczno-gospodarcze, jakie decyzja ta wywołała.

Konkludując należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 73 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908)w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019r. poz. 2325).”

Tak więc wnioskodawczyni zwyciężyła, a starostwo musi zweryfikować swoje postępowanie i decyzje. Także tamtejsze SKO, które tradycyjnie wspiera decyzje swoich kolegów urzędników.

Dziadek Piotra

– – – – – – – – – – – –

1 VII SA/Wa 1560/20 – Wyrok WSA w Warszawie; Data orzeczenia: 2021-01-19; orzeczenie nieprawomocne; Data wpływu: 2020-08-31; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu; Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO); Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję.

2 W uzasadnieniu organ wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. W postępowaniu tym zadaniem organu jest ustalenie czy decyzja wydana została z kwalifikowanymi wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym organ nie dokonuje, jak w postępowaniu zwykłym, oceny przysługujących stronie praw czy ciążących na niej zobowiązań, a jedynie ocenia legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenie nieważności decyzji następuje w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

3 W tym miejscu organ wyjaśnił, że składając wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu nie załączono świadectwa homologacji rejestrowanego pojazdu. Jednocześnie Starosta nie wzywał do uzupełnienia tego wniosku, uznając, że nie jest ono wymagane.

4 Rozbieżności interpretacyjne w tym zakresie wynikały z nieprecyzyjnego brzmienia przepisów. Zatem fakt zarejestrowania pojazdu, mimo braku świadectwa homologacji potwierdzającego dokonaną zmianę jego rodzaju, nie może zostać uznany za oczywiste naruszenie prawa, co zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

5 Tożsamą co do wniosków, zarzutów i ich uzasadnienia skargę wniósł P. G.. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021r., skargi A. G. i P. G., na podstawie art 111 § 1p.p.s.a. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1560/20.

6 W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.) warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ samochodu.

7 Pogląd ten został potwierdzony uchwałą NSA z 1 lipca 2002r. OPK 22/02, w uzasadnieniu której Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przyjętej wykładni art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym nie podważają w niczym zmiany wprowadzone ustawą z dnia 6 września 2001r. zmieniające ustawę prawo o ruchu drogowym oraz…., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002r., a w szczególności nowe przepisy art. 66 ust. 4 pkt 6 i art. 81 ust. 8 pkt 2.